In een rustige kamer van het Connaught Hospital in Freetown leidt verpleegkundige mentor Katie Henderson een training met een kleine groep verpleegkundigen. Het is niet zomaar een training. Het is het geleidelijk uitrollen van een langetermijnvisie: het versterken van verpleegkundigen in Sierra Leone via partnerschap, mentoring en praktijkgerichte opleiding.

Mercy Ships hielp dit verpleegkundig mentorschapsprogramma op te starten in het grootste openbare ziekenhuis van het land, in samenwerking met het Sierra Leone Ministry of Health. Het programma, ontwikkeld door de Mercy Ships Medical Capacity Building (MCB) afdeling, heeft als doel de vaardigheden en het zelfvertrouwen van lokale verpleegkundigen te verbeteren, zodat de patiëntenzorg verbetert en het chirurgisch zorgsysteem sterker wordt, zelfs lang nadat de Global Mercy vertrekt.

Samen Leren

Het programma, gestart in augustus 2024, bestaat uit intensieve vierweekse trainingsmodules voor chirurgische verpleegkundigen, waarin klaslessen worden gecombineerd met praktische ervaring op de werkvloer.

Katie heeft acht jaar ervaring in de pediatrie en chirurgische zorg. Haar mentoring is gebaseerd op aanwezigheid en begeleiding: ze loopt naast haar studenten, niet voorop. Ze omschrijft het programma als: “samen werken met lokale verpleegkundigen, hen begeleiden en bespreken wat de beste praktijken zijn.” Het programma legt de nadruk op samenwerking in plaats van voorschrijven, met partnerschap en gedeeld leren als kern.

“We begeleiden telkens zes tot acht verpleegkundigen voor vier weken. We starten in de klas met theorie en gaan daarna samen naar de afdelingen. Ik werk naast hen, begeleid en ondersteun hen in hun dagelijkse werk,” legde Katie uit. Elke module begint met twee theorielessen waarin verpleegkundigen hun kennis van verpleegkunde en chirurgie ontwikkelen, vaardigheden oefenen en deelnemen aan discussies over onderwerpen zoals patiëntbeoordeling, infectiepreventie, wondzorg en specifieke chirurgische specialisaties zoals plastische chirurgie, orthopedie en kindergeneeskundige operaties.

Gedurende de week wordt deze kennis toegepast op de afdelingen. Katie loopt met de verpleegkundigen mee rond echte patiënten, waarbij ze vaardigheden uit de lessen in de praktijk brengen, zoals postoperatieve zorg, pijnbestrijding en infectiebeheersing. Elke trainingscyclus omvat naast lessen en afdelingsrondes ook simulatiedagen voor het oefenen van realistische scenario’s. De best presterende verpleegkundigen (meestal drie of vier per groep) worden uitgenodigd om hun training verder te zetten aan boord van de Global Mercy.

Zaadjes planten voor de toekomst

Het primaire doel van het programma is verpleegkundigen in staat te stellen hoogwaardige, empathische zorg te leveren, terwijl leiderschap en veerkracht worden bevorderd. Katie benadrukte de langetermijnvisie: “We willen een team van chirurgische zorgverleners opbouwen dat ook in de toekomst blijft bestaan. Zodra Mercy Ships vertrekt, willen we dat het zorgsysteem beter is dan voorheen.”

Door te focussen op verpleegkundigen, die het grootste deel van het ziekenhuispersoneel vormen, probeert het programma impact te hebben op de hele patiëntenzorgketen. “Verpleegkundigen zijn bij elke stap van de zorg betrokken. Door hun vaardigheden te verbeteren, verbeteren we de zorgstandaard voor iedereen.”

Samen succesvol

Een van de uitblinkende verpleegkundigen in het programma is Betty Koker, wiens passie voor verpleegkunde voortkomt uit een persoonlijk verlies. Na het overlijden van haar moeder bij de geboorte, een verlies dat ze toeschrijft aan nalatige zorg, besloot Betty verpleegkundige te worden om het beter te doen. “Ik wilde mensen helpen, vooral kinderen, zodat zij niet als wees zouden opgroeien zoals ik,” deelde ze.

Betty omarmde elk onderdeel van het mentorschapsprogramma. Katie herinnert zich hoe Betty vaak na haar dienst bleef oefenen en samenwerken met collega’s: “Betty wilde altijd leren en bleef langer om technieken te oefenen. Nu onderwijst ze haar collega’s en zegt: ‘Zo doen wij het bij Mercy Ships.’ Het was een trots moment om te zien hoe ze een zenuwachtige patiënt geruststelde voor de operatie.”

Betty’s inzet loonde. Ze werd geselecteerd om haar training voort te zetten aan boord van de Global Mercy, waar ze floreerde bij het werken met vrijwillige ziekenhuisstaf in een dynamische omgeving, oefende in orthopedische revalidatie, verfijnde beoordelingsvaardigheden en kreeg ervaring met spoedsimulaties.

Verpleegkundig mentorschapsprogramma in de praktijk

De grootste impact vindt echter plaats op de werkvloer. Betty en haar collega’s passen hun kennis actief toe en transformeren hun gemeenschap. Katie glimlacht bij de herinnering aan verpleegkundigen die initiatief namen om een verwaarloosde kamer schoon en geordend te maken. “Ze waren zo trots om hun werk te laten zien,” zei Katie. “Ze namen het initiatief zelf, en hun trots werkte aanstekelijk. Daarom hou ik van mijn werk: zien hoe verpleegkundigen verantwoordelijkheid nemen en hun omgeving verbeteren.”

Deze momenten maken het mentorschapsprogramma betekenisvol; het gaat niet alleen om het overdragen van klinische vaardigheden, maar om eigenaarschap, identiteit en hoop. Programma’s zoals deze zorgen ervoor dat Mercy Ships meer doet dan alleen chirurgische zorg verlenen. Ze ontwikkelen verpleegkundigen in Afrika om kwalitatieve zorg te leveren en het zorgsysteem van hun land te versterken voor toekomstige generaties.

MCB-programma’s bouwen zorgprofessionals op die hun gemeenschappen generaties lang zullen dienen. Jouw steun kan een transformatie mogelijk maken die verder gaat dan de schepen. Word onderdeel van de erfenis, steun Mercy Ships.