In het landelijke dorp Anjiro, in het westen van Madagaskar, staat elke familie bekend om iets. Sommigen om hun landbouw, anderen om hun vakmanschap of vrijgevigheid. Voor het gezin van Haja lag dat anders, het was ‘krommepoot’. Jarenlang werden zij niet herinnerd om wie ze waren, maar om een aandoening die hun hele leven bepaalde. Wat begon als een fysieke uitdaging, groeide uit tot een label dat hun hele familie achtervolgde. Dankzij de operaties en zorg bij Mercy Ships kreeg hun verhaal uiteindelijk een nieuwe wending. 

“Krommepoot”, ze zijn veel meer dan de naam die ze kregen

In Anjiro, een landelijk dorp in het westen van Madagaskar, staan families om allerlei redenen bekend. Sommigen om hun landbouw, anderen om hun ambacht, vrijgevigheid of geloof. Maar jarenlang stond de familie van Haja om iets anders bekend. Hun naam werd verbonden aan hun kinderen.

Mensen zeiden: “Dat zijn de kinderen van Haja, die met de kromme benen.” Voor Haja, landbouwer en vader, kwam dat hard aan. Hij had het al veel te veel gehoord. Het label ‘krommepoot’ dat zijn familie overal volgde en al generaties herleidde tot één aandoening. Zelf ontwikkelde Haja als jonge jongen kromme benen, maar hij kreeg nooit een behandeling. Toen hij later kinderen kreeg, kregen sommigen van hen hetzelfde probleem. Langzaam maar zeker werd hun familieverhaal bepaald door wat anderen over hen vertelden, in plaats van door wie ze werkelijk waren. “Wanneer ik mensen hoorde zeggen: ‘De kinderen van Haja, die kromme benen hebben’, deed dat pijn,” vertelt Haja. “Als vader raakte mij dat diep.”

De lange weg naar school

De vijftienjarige Fenitra, de achtjarige Rolland en de zesjarige Rody hadden moeite om lange afstanden af te leggen. Hun benen stonden naar buiten gebogen, waardoor elke stap pijnlijk en vermoeiend was. Net zoals hier in België is school niet optioneel, het moet.

Fenitra en Rolland stonden elke ochtend voor zonsopgang op om naar school te wandelen. Hun dorp ligt in een heuvelachtig gebied, waardoor de tocht extra zwaar was. Meer dan twee uur lang moesten ze zich een weg banen over rotsachtige paden en steile hellingen. Hun evenwicht bewaren was niet vanzelfsprekend en onderweg kwamen ze regelmatig ten val.

“Op school lachen andere kinderen ons uit en noemen ze ons ‘krommepoot,” vertellen ze. “We reageren niet en gaan gewoon verder.” Hun moeder Berthine maakte zich voortdurend zorgen. “Mijn hoofd zat altijd vol met aan hen te denken,” zegt ze. “Ik dacht constant aan hun toekomst.” Ze vroeg zich af of haar kinderen hun school zouden afmaken, werk zouden vinden of ooit zouden ontsnappen aan de spot die hen dreigde te blijven achtervolgen. Daar kwam nog een extra last bij. In hun gemeenschap werd de aandoening soms gezien als een vloek of straf.

“Het deed mij zo’n pijn om zulke dingen te horen,” zegt Berthine. “Het maakte alles nog veel zwaarder.”

Hoop, hoop is … alles

In 2024 keerde het ziekenhuisschip terug naar Madagaskar en kregen de drie kinderen een operatie gepland aan boord van de Africa Mercy®. Door onvoorziene omstandigheden moesten die operaties echter worden uitgesteld. Het gezin keerde terug naar huis en wachtte verder. De hoop wankelde even, maar verdween nooit.

“Ik ben de hoop niet verloren,” zegt Haja. “Ik geloofde dat ze genezen zouden worden. Ik zei tegen mijn kinderen: ‘Jullie operatie komt er, dat weet ik gewoon.’”

Stap voor stap vooruit

Een jaar later, in 2025, kwam het verlossende telefoontje. Berthine, Fenitra, Rolland en Rody reisden opnieuw naar Toamasina, waar de Africa Mercy op hen wachtte. Omdat ze de zorg voor drie kinderen niet alleen kon dragen, kreeg Berthine hulp van Fanja, de oudere zus van de kinderen, en hun nicht Oliva. Samen ondersteunden ze het gezin tijdens de operaties en het lange herstelproces.

“Ze zijn enorm zorgzaam voor elkaar,” vertelt Maddy McArthur, vrijwillige kinesitherapeut uit Australië. “Je ziet hen lachen, grapjes maken en elkaar aanmoedigen. Ze hebben alles samen doorgemaakt.”

Eén voor één ondergingen de kinderen complexe orthopedische operaties aan boord van het ziekenhuisschip. Hun kromme benen waren het gevolg van onbehandelde rachitis, een aandoening veroorzaakt door ondervoeding die de botten tijdens de kinderjaren verzwakt. Zonder operatie zouden de misvormingen alleen maar erger zijn geworden.

Het herstel verliep traag. Hun benen werden in gips geplaatst en opnieuw leren stappen was pijnlijk. Verpleegkundigen en therapeuten moedigden hen elke dag aan. Oefeningen werden keer op keer herhaald.“Ze trokken elkaar echt vooruit,” zegt Maddy. “Wanneer de ene een mijlpaal bereikte, geloofden de anderen dat zij het ook konden.” De vooruitgang kwam in kleine stapjes.

Stap voor stap

“Het leek alsof een kind voor het eerst leerde stappen,” herinnert Fanja zich over Fenitra’s eerste stappen. “Ze huilde van de pijn. Maar dankzij de steun van de verpleegkundigen en artsen raakte ze eraan gewend.” Maandenlang volgden de kinderen revalidatie en oefenden ze dagelijks om hun kracht en zelfvertrouwen terug op te bouwen. Langzaam maakte pijn plaats voor nieuwe mogelijkheden. Toen kwam het moment waarop al hun inspanningen beloond werden. “Het was zo bijzonder om hen samen van de loopbrug te zien wandelen,” vertelt Maddy. “Hen als gezin het ziekenhuis zien verlaten, was prachtig.”

 

Een thuiskomst die alles veranderde

Toen het gezin uiteindelijk terugkeerde naar hun dorp, was de ontvangst helemaal anders dan een jaar eerder. “Mensen waren verbaasd,” zegt Fanja. “Ze waren blij om de kinderen met rechte benen te zien terugkomen.” Ook Haja vergeet die dag nooit. “We waren allemaal samen en we dansten van vreugde,” vertelt hij. “We vierden feest tot de ochtend.” Het label dat jarenlang aan hun familie kleefde, verloor stilaan zijn kracht. “Vroeger deden de opmerkingen van mensen mij pijn,” zegt Haja. “Maar toen mijn kinderen genezen terugkwamen, wist ik dat die naam zou verdwijnen.” Voor Berthine bracht het vooral rust. “Vroeger maakte ik me dag en nacht zorgen,” zegt ze. “Nu voel ik me licht en mijn hoofd is eindelijk rustig.” Fenitra, Rolland en Rody kunnen vandaag zonder pijn stappen.“Vroeger konden we niet ver wandelen,” zeggen ze. “Nu kunnen we gewoon naar school stappen.” Hun familie is nog altijd bekend in het dorp. Alleen is het verhaal dat mensen over hen vertellen vandaag helemaal anders. Samen bouwen aan nieuwe toekomstverhalen

Toegang tot medische zorg kan het leven van een hele familie veranderen. Dankzij de steun van donateurs kan Mercy Ships gratis operaties blijven aanbieden en nog meer gezinnen helpen om vol ‘goesting’ een nieuw hoofdstuk te beginnen. Ontdek hoe jij kunt bijdragen en mee het verschil kunt maken.