In een afgelegen dorp in Sierra Leone groeide Amara op met benen die steeds verder naar binnen bogen. Stappen werd moeilijk, spelen met andere kinderen bijna onmogelijk. Toen hij aan boord van de Global Mercy kwam, ontdekten de artsen bovendien dat hij sikkelcelziekte had. Een operatie was daardoor bijzonder risicovol. Dankzij een gespecialiseerd medisch team, een bloeddonatie van een vrijwilliger en maandenlange revalidatie kreeg Amara toch de kans om opnieuw vooruit te kijken.

Opgroeien met naar binnen gebogen knieën

Amara woont in Nyawa, een afgelegen dorp op enkele uren rijden van Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone. Zoals in veel gemeenschappen in de regio leven de meeste gezinnen er van de landbouw. Ook Amara’s ouders werken elke dag op hun velden, waar ze aardappelen, cassave en rijst verbouwen. Gespecialiseerde medische zorg en operaties zijn er nauwelijks beschikbaar.

Al op jonge leeftijd was duidelijk dat er iets niet goed zat met Amara’s benen. Hij werd geboren met genu valgum, beter bekend als X-benen. Terwijl hij groeide, bogen zijn benen steeds verder naar binnen. Daardoor kon hij moeilijk rechtop staan en stappen. Zelfs eenvoudige dingen die voor andere kinderen vanzelfsprekend zijn, zoals tegen een bal trappen, werden voor hem een hele uitdaging.

“De andere kinderen lachten hem uit”, vertelt zijn mama Betty. “Ze scholden hem uit en noemden hem ‘de jongen met de samengebonden benen’.”

Het voortdurende pestgedrag liet diepe sporen na. Amara trok zich steeds meer terug en speelde liever niet meer buiten. Hoewel hij graag bij andere kinderen wilde zijn, liep het volgens Betty telkens opnieuw fout. Nog voor hij oud genoeg was om naar school te gaan, wilde hij er al niet meer naartoe.

Gespecialiseerde zorg was buiten bereik

Voor gezinnen in het landelijke Sierra Leone is medische zorg vaak moeilijk bereikbaar. Wie afhankelijk is van kleinschalige landbouw heeft meestal weinig financiële of praktische mogelijkheden om een gespecialiseerde behandeling te zoeken.

Amara’s ouders werkten hard om voor hun gezin te zorgen, maar geen enkele inspanning kon de benen van hun zoon rechtmaken.

Tot een buurvrouw Betty vertelde over Mercy Ships. De Global Mercy™, het ziekenhuisschip van Mercy Ships, lag aangemeerd in Freetown en bood er gratis operaties aan. Betty klampte zich vast aan die kans en reisde met Amara naar een nabijgelegen stad om hem te laten registreren.

Een operatie met bijkomende risico’s

Aan boord van de Global Mercy trok Amara’s situatie meteen de aandacht van het medische team. Orthopedische operaties zijn vaak complex, maar tijdens het standaard medisch onderzoek ontdekten de artsen nog een bijkomende uitdaging: Amara had sikkelcelziekte.

Sikkelcelziekte is een erfelijke bloedziekte. Gezonde rode bloedcellen zijn rond en soepel, waardoor ze vlot door de bloedvaten bewegen. Bij mensen met sikkelcelziekte hebben sommige bloedcellen de vorm van een halve maan en zijn ze veel stijver. Daardoor kunnen ze minder gemakkelijk door de bloedvaten stromen en vervoeren ze zuurstof minder efficiënt door het lichaam.

De afwijkende bloedcellen kunnen bovendien samenklitten en verstoppingen veroorzaken. Dat kan leiden tot hevige pijn, orgaanschade en mogelijk levensbedreigende complicaties, ook wel sikkelcelcrisissen genoemd.

“Een operatie vormt een aanzienlijk risico voor patiënten met sikkelcelziekte”, legt dr. Belén Carsi uit, een vrijwillige kinderorthopedisch chirurg uit Spanje. “Elke vorm van lichamelijke of emotionele stress kan een crisis uitlokken. Denk aan bloedverlies, zuurstoftekort of zelfs temperatuurschommelingen tijdens de operatie.”

De ingreep moest daarom uiterst zorgvuldig worden voorbereid. Het team moest Amara’s bloedcirculatie nauwgezet opvolgen en elke stap met grote precisie uitvoeren.

De juiste bloeddonor aan boord

Voor de operatie had het medische team bloed van het type O positief nodig. Het was niet zeker dat er aan boord een geschikte donor gevonden zou worden, maar tussen de vele internationale vrijwilligers bevond zich gelukkig een match.

Alina, een Zwitserse vrijwilliger, had precies de bloedgroep die Amara nodig had. Ze twijfelde geen moment en stelde zich kandidaat als donor. Haar bloed werd afgenomen en vervolgens grondig onderzocht in het laboratorium aan boord.

“Het laboratorium heeft twee belangrijke taken”, vertelt Auxanne, vrijwillig medisch laboratoriumtechnoloog. “We analyseren het bloed van patiënten om na te gaan of ze klaar zijn voor een operatie. Daarnaast nemen we bloed af bij vrijwilligers van de bemanning wanneer een patiënt dat nodig heeft.”

Nadat het gedoneerde bloed volledig was getest en klaargemaakt, kon de operatie doorgaan.

Een bijzonder delicate orthopedische operatie

Door Amara’s sikkelcelziekte duurde de operatie langer dan gewoonlijk. De chirurgen konden slechts één been tegelijk corrigeren. Tussen de verschillende stappen door controleerden ze voortdurend zijn hemoglobinegehalte en gingen ze na of zijn lichaam de belasting goed aankon.

“Door de sikkelcelziekte was de operatie bijzonder delicaat”, vertelt dr. Carsi. “Maar zijn benen staan nu prachtig recht. Hij heeft alles goed doorstaan en vertoonde geen tekenen van een crisis.”

Opnieuw leren stappen door te spelen

Na de operatie kreeg Amara lange gipsverbanden rond zijn benen. Daarna begon een traag maar belangrijk revalidatieproces. Emilia, een vrijwillige kinesitherapeut uit het Verenigd Koninkrijk, begeleidde hem tijdens zijn herstel.

“Toen ik hem voor het eerst ontmoette, was hij lief, stil en heel opmerkzaam”, vertelt ze. “Je moest alleen ontdekken waar hij enthousiast van werd.”

Bij Amara bleek dat spelen te zijn, en vooral voetballen. Emilia gebruikte speelse oefeningen om zijn spieren opnieuw sterker te maken en zijn mobiliteit te verbeteren. Ze werkte met ballonnen en puzzels, maar vooral met de bal waar hij zo dol op was.

Het doel was duidelijk: Amara opnieuw zelfstandig leren bewegen, zodat hij weer kon deelnemen aan het dagelijkse leven in zijn dorp.

“Hij moest helemaal opnieuw leren stappen”, legt Emilia uit. “Maar hij maakte snel vooruitgang. Hij keek heel aandachtig naar alles wat er in de ruimte gebeurde en concentreerde zich sterk op zijn oefeningen. Hij deed enorm zijn best en voerde telkens uit wat we hem vroegen.”

Ook zijn zelfvertrouwen groeide

Amara’s herstel was niet alleen lichamelijk. De jarenlange pesterijen hadden hem onzeker gemaakt. Hij twijfelde of hij wel naar school wilde en vond moeilijk zijn plaats tussen andere kinderen.

Naarmate zijn benen sterker werden, groeide ook zijn zelfvertrouwen.

“Hij heeft al zoveel overwonnen”, zegt Emilia. “Nu weet hij dat hij ook in de toekomst moeilijke dingen aankan.”

Dansend naar een nieuwe toekomst

Aan het einde van het behandeltraject vieren patiënten en zorgverleners aan boord het ontslag uit het ziekenhuis met een dans.

“Wanneer een patiënt naar huis mag, organiseren we een afscheidsdans”, vertelt Emilia. “Toen de muziek begon, wist ik niet zeker of Amara zou willen meedoen.”

Maar Amara zei ja.

“Hij koos zelf een liedje. We zetten de muziek aan en plots stond hij vol enthousiasme te dansen. Hij haalde zijn beste danspassen boven. Ik kon nauwelijks geloven dat die stille, verlegen jongen ineens in het midden van de kring stond. Dat moment zal me nog lang bijblijven.”

Vandaag staat Amara opnieuw op eigen benen. Ze zijn recht en worden elke dag sterker. Er liggen ongetwijfeld nog uitdagingen op zijn pad, maar zijn lichamelijke aandoening bepaalt niet langer wie hij is of wat hij kan.

Een bijzondere ontmoeting in Amara’s dorp

Na zijn herstel bezocht Alina, de vrijwilliger die bloed doneerde voor zijn operatie, Amara in zijn dorp. Ze zag hoe hij samen met andere kinderen liep en voetbalde, met een kracht en vrijheid die hij voordien niet had.

Voor Alina werd het een ervaring die ze nooit meer zal vergeten.

“Het is ontzettend waardevol en motiverend”, vertelt ze. “Ik werk aan boord in de hospitalityafdeling. Daardoor vergeet je soms dat je je eigenlijk op een ziekenhuisschip bevindt. Enkele dekken lager ontmoet je patiënten en zie je opnieuw waarom we hier allemaal zijn en welke impact ons werk heeft.”

Samen met het communicatieteam van Mercy Ships werd Alina hartelijk ontvangen door Amara’s familie en dorpsgenoten.

“Ik ontmoette zijn familie en de rest van het dorp. Het was bijzonder om te zien waar hij vandaan komt, waar hij zal opgroeien en misschien binnenkort naar school zal gaan. Wat me vooral bijblijft, is het warme welkom dat we hier kregen.”

Ook Betty kijkt vandaag opnieuw hoopvol naar de toekomst.

“Ik wil iedereen bedanken die Amara heeft geholpen”, zegt ze.

Voor Betty en haar omgeving betekent Amara’s herstel veel meer dan de lichamelijke correctie van zijn benen. Het laat zien dat verandering mogelijk is, zelfs wanneer de omstandigheden bijzonder moeilijk zijn.

Dr. Carsi vat het eenvoudig samen: “Ik zou graag de hele wereld veranderen, maar dat kan ik niet. Wat ik wel kan doen, is telkens het leven van één kind veranderen. Dat is wat we hier doen.” Voor Amara is die verandering alvast begonnen.

Help mee om levens te veranderen

Wil jij kinderen zoals Amara opnieuw perspectief geven? Met jouw tijd, professionele expertise of financiële steun help je Mercy Ships om gratis chirurgische zorg en medische opleidingen mogelijk te maken in landen waar veilige en betaalbare zorg niet vanzelfsprekend is.